Wszystko, co powinniście wiedzieć o euro

Flaga Unii Europejskiej budynki

W kolejnym cyklu naszego przewodnika po walutach opowiemy Wam o tej najważniejszej dla Polaków. Chodzi oczywiście o wspólną walutę Unii Europejskiej, czyli euro. Od jej kursu zależy w naszym kraju praktycznie wszystko-od dochodu firm, przez zarobki emigrantów, dopłaty dla rolników, nasze zadłużenie zagraniczne, raty kredytów, aż po handel zagraniczny. Euro od momentu swojego powstania wyparło z regionów, w których się nim posługiwano, dolara amerykańskiego, jako główną walutę rozliczeń międzynarodowych.

W polskim eksporcie transakcji rozliczanych w euro jest 5 razy więcej niż w USD i ponad 15 razy więcej niż w funcie brytyjskim. Jeśli chodzi o import, różnice nie są już tak bardzo widoczne – udział euro stanowi nieco ponad 50% i widoczny jest duży wzrost wpływu dolara amerykańskiego (do prawie 40%). Wynika to z faktu, że nasz eksport odbywa się głównie do krajów UE, a importujemy przede wszystkim surowce naturalne, które z zasady rozliczane są w USD.

Wspólna waluta symbolem wspólnych wartości.

Euro jest określane skrótem EUR. Jego graficzny symbol „€” nawiązuje do słowa Europa i greckiej litery „epsilon”. Jest to swojego rodzaju ukłon w stronę tego kraju, jako tego, który w dużej mierze położył podwaliny pod współczesną cywilizację europejską i ma olbrzymi wkład w jej kulturę. Banknoty euro są drukowane w 14 drukarniach pod bezpośrednią kontrolą Europejskiego Banku Centralnego i mają jednolity wygląd we wszystkich krajach. Wyróżniają się one tym od innych światowych walut, że nie zawierają portretów osób uznawanych za wybitne. Zastąpiły je wizerunki elementów architektonicznych charakterystycznych dla epoki, którą reprezentuje dany banknot.

Monety euro są wybijane w mennicach krajów członkowskich. Mają wspólny rewers, na którym widnieje nominał i mapa Europy i awers, na którym widnieje symbol narodowy (przeważnie nieoficjalny) wybierany przez kraj członkowski, który emituje daną monetę.

Euro dzieli się według systemu dziesiętnego na sto centów. Obecnie w możemy wyróżnić monety:

  • 1 cent,
  • 2 centy,
  • 5 centów,
  • 10 centów,
  • 20 centów,
  • 50 centów,
  • 1 euro,
  • 2 euro,
  • 10 euro – ta srebrna moneta jest prawnym środkiem płatniczym, jednak ze względu na jej dużą wartość kolekcjonerską raczej nie spotkamy jej w powszechnym obiegu.

Siedziba Europejskiego Banku Centralnego we Frankfurcie

Europejski Bank Centralny (ENC) jest odpowidzialny za prowadzenie polityki finansowej Unii Europejskiej. To ta instytucja reguluje ilość pieniędzy na rynku, zarządza wysokością stóp procentowych i wdraża programy mające na celu stymulowanie gospodarki europejskiej.


Banknoty euro występują w następujących nominałach:

  • 5 euro,
  • 10 euro,
  • 20 euro,
  • 50 euro,
  • 100 euro,
  • 200 euro,
  • 500 euro.

Jak widać, w odróżnieniu od dolara władze Europejskiego Banku Centralnego postawiły na wygodę, emitując również wysokie nominały. W praktyce często możemy spotkać się z niechęcią przy akceptowaniu płatności banknotami o nominałach 200 i 500.

Marzenie o stabilności

Praktycznie od zakończenia drugiej wojny światowej, aż po koniec lat 60 i początek 70 w świecie europejskich finansów panował chaos. Zdewastowane gospodarki, napędzane w początkowym okresie koniecznością odbudowy zniszczonej Europy, potrzebowały stabilizacji. Podejmowano różne próby regulacji rozliczeń międzynarodowych, jednak kursom poszczególnych walut brakowało równowagi. Wahania notowań często doprowadzały do dużych strat i kosztownych nieporozumień w handlu zagranicznym. Coraz częściej mówiono o unii gospodarczej i monetarnej. Pierwsze pomysły na wspólną walutę pojawiły się w 1971 roku, ale poniosły fiasko ze względu na obowiązujący układ z Bretton Woods. Po jego upadku w 1978 roku wprowadzono tak zwany „mechanizm kursów walutowych”, który miał uregulować wzajemny stosunek kursów poszczególnych krajów europejskich. Ostatecznie w 1991 roku w ramach traktatu z Maastricht (akt powołujący do życia Unie Europejską), podjęto decyzję o utworzeniu wspólnej jednostki walutowej. Na początku 1999 roku jedenaście z piętnastu krajów członkowskich wprowadziło walutę euro w ramach rozliczeń bezgotówkowych i wreszcie w 2002 roku wprowadzono ją do obiegu gotówkowego.


Moment podpisania traktatu z Maastricht

W 1991 roku podpisano traktat z Maastricht - jest to dokument powołujący do życia Unię Europejską i podejmujący decyzję o wprowadzeniu wspólnej waluty. Tylko dwa kraje wynegocjowały brak przymusu we wprowadzeniu euro - Wielka Brytania i Dania. Szwecja przystała na nowy środek płatniczy zastrzegając sobie samodzielny wybór daty jego wprowadzenia, czego nie uczyniła do dnia dzisiejszego.


Waluta stabilna, ale wrażliwa

Ciężko jednoznacznie określić co ma największy wpływ na kurs europejskiej waluty. Nie jest ona bezpośrednio uzależniona od cen surowców, ale ze względu na role jednej z czterech najważniejszych walut świata, duży wpływ na nią ma dolar amerykański, który jest walutą bazową dla cen dóbr naturalnych. Siła euro jest uzależniona od stanu gospodarek krajów członkowskich (głównie Niemiec i Francji), dlatego tak ważne znaczenie mają dla tej waluty dane gospodarcze z poszczególnych krajów: stopa bezrobocia, inflacja, wskaźnik aktywności przemysłowej PMI. Z drugiej strony kurs jest narażony na zmienne nastroje gospodarczo-polityczne słabszych państw należących do wspólnoty (na przykład kryzys zadłużenia Grecji, czy decyzja o wyjściu Wielkiej Brytanii ze struktur Unii). Duży wpływ mają również decyzje Europejskiego Banku Centralnego, głównie polityka stóp procentowych i programy sztucznie stymulujące gospodarkę (na przykład program skupu aktywów). W Polsce duży wpływ na kurs euro ma aktualne postrzeganie Polski przez inwestorów zagranicznych. Duża stabilność kursu wynika, z faktu, że jesteśmy odbierani jako kraj ściśle powiązany z europejską gospodarką. Pojawiające się różnice wynikają głównie z aktualnych nastrojów co do atrakcyjności inwestowania w naszą gospodarkę przez kapitał zagraniczny.


Zamieszki w Grecji

W 2009 roku rozpoczął się kryzys gospodarczy w Grecji. Olbrzymie zadłużenie kraju spowodowało spadek zaufania i co za tym idzie pogłęviającą się recesję. W 2011 roku Grecja pod nadzorem Unii Europejskiej rozpoczęła wdrażanie planu ratunkowego, co spotkało się z gorącymi protestami jej obywateli. Program zakładał drastyczne redukcje w niemal wszystkich sektorach gospodarki. Do chwili obecnej kiepska sytuacja gospodarcza niektórych państw członkowskich jest głównym problemem polityki finansowej UE.


W Polsce euro jest walutą niemal powszechnie akceptowalną. Nie ma jeszcze określonego sztywnego kursu konwersji (kurs określany w momencie podjęcia decyzji o wprowadzeniu waluty euro w danym państwie członkowskim – zanim to nastąpi, przez pewnie czas obowiązuje sztywny, niezmienny kurs danej waluty względem euro, żeby zapobiec spekulacjom), więc przelicznik cen towarów i usług ze złotego na euro zależy od podmiotu akceptującego płatność w tej walucie. Wymiana euro jest możliwa we wszystkich instytucjach zajmujących się tego typu działalnością. Oczywiście najlepszy kurs EUR uzyskamy w kantorach internetowych, które oferują ekspresową wymianę euro za pośrednictwem niemal wszystkich banków, w których prowadzą konta.


koniec wpisu

Powrót do listy artykułów